Sepetinizde toplam 0
ürün bulunmaktadır.

Beyanu`l- Hak / Kur`an- ı Kerim`in Nüzul Sırasına Göre Tefsiri(3 Cilt)

Beyanu`l- Hak / Kur`an- ı Kerim`in Nüzul Sırasına Göre Tefsiri(3 Cilt)

M. Zeki Duman

Fecr Yayınevi

Sepete Ekle

Neden Yeni Bir Tefsir?
Çünkü Türkiye'de yayimlanmis olan terceme veya telif meâl ve tefsirlerden; meâllerin maksut manayi Türkçeye yansitma ve açiklamadaki yetersizlikleri, tefsirlerinse ihtiyaçtan fazla bilgilerle uzatilmis olmalari; dolayisiyla Kur'an'in bütün hâlinde ve tam olarak anlasilamama sorunu, sürekli sikayet konusudur. Ayrica terceme ve telif meallerde surelerin siralanisi, nüzul sirasina göre degildir. Ayetler, çogunlukla baglamlarindan kopuk, birbirinden müstakil hatta metninden koparilmis bir cüz olarak ele alindiklari için ayetler arasi siyak-sibak iliskisi ve mana bütünlükleri göz önünde bulundurulmamaktadir. Konular Kur'an bütünlügü içerisinde teker teker ele alinip islenilmemektedir. Yapilan açiklamalar, genelde bir önceki ya da bir sonraki ayeti ya da ayetleri kapsamamaktadir. Çogu birbirinden kopya edilmis, dolayisiyla anlayis ya da çeviri hatalari da müteselsil olarak devam etmektedir. Tefsirler ise, mealler gibi, hepsi de iyi niyetin, ciddî bir gayretin ve sorumluluk bilincinin ürünleri olarak büyük emek mahsulü, son derece önemli çalismalardir. Ancak çogunlukla her birisinin bes-on cilt civarinda olmasi, ayetle ilgili-ilgisiz pek çok açiklamalari içermesi ve önemli konulari bütüncül açidan ele alip tatmin edici açiklamalar getirmemesi; daha da ilginci, ayetlerin evrensel ve güncel niteliklerinin yeterince yansitilmamasi gibi nedenlerle okuyucuyu tatmin etmek bir yana, usandirmakta ve Kur'an'i bastan sonuna kadar okuyup anlama sevkini ya azaltmakta ya da tamamen kirmaktadir...

Elinizdeki hem meal hem tefsir tarzinda kaleme alinmis olan su üç ciltlik eser ise, otuz iki yili asan meslekî hayattan, yirmi sekiz yillik akademik geçmisin kazandirdigi tefsir bilincinin/nosyonunun ve yaklasik alti yillik yogun ve araliksiz bir çalismanin ürünüdür. Son iki yili, tekrar tekrar okunarak ayetlerdeki kelimeler arasi ve pasajlardaki tematik paragraflar arasi inceliklerin arastirilip en uygun bir dil ile Türkçeye yansitilma çabasiyla geçirilmistir. Incelendiginde, bazi yönleriyle ülkemizde, bazi yönleriyle de Islâm dünyasinda ilk oldugu görülecek olan bu çalismanin, ayni zamanda tefsir ilminde bugüne dek derli toplu olarak kaleme alinmamis olan tefsir yöntemini (uygulamali metod bilgisini) de içermekte oldugu görülecektir. Tefsirimizin özelliklerini siralamadan önce tefsir ve te'vil anlayisimizi da burada belirtmekte yarar vardir. Çünkü biz insanlar kavramlarla anlasir ve düsünürüz. Dolayisiyla kavramlar, iletisim ve düsünce hayatimizin vazgeçilmez yapi taslaridir. Saglikli bir iletisim ve düsünce de ancak içerikleri dogru ve tam olarak doldurulmus saglikli kavramlarla mümkündür. 'Tefsir ve Te'vil'de Temel Ilkeler'den söz edebilmek için öncelikle, tefsir ve te'vil'den maksadimiz nedir ve bu iki kavramdan biz neyi anlamaktayiz; onlarin açikliga kavusturulmasi gerektigi kanaatindeyiz. Çünkü bilhassa günümüzde, 'Kur'an'in yorumu' veya 'Kur'an'in falana göre yorumu' ya da 'Kur'an'daki namaz emrinin alevî kültüründeki yorumu' seklinde içerigi farkli kesimlerce ve farkli olarak doldurulan bir yorum kavrami bazen tefsir bazen de te'vil yerine sikça kullanilmakta, fakat yapilan yorumlar çogu zaman tefsiri de te'vili de yansitmamaktadir.
Tefsirin Özellikleri
1- Bu tefsirde, Imam Gazalî'nin, 'Tefsirde iktisat mertebesi, Kur'an'in üç misline balig olan tefsirdir; bundan daha fazlasi hem ihtiyaç degildir hem de ömrü onunla geçirmeye degmez...' (Gazalî, Ihya, I/40) görüsü ilke edinilmis ve 'Tefsir'de Iktisat' yolu seçilmistir.
2- Kur'an, üzerinde dura dura okunup özümsenerek anlasilsin ve yasansin diye yaklasik yirmi üç yilda pasajlar hâlinde, bölüm bölüm indirilmistir. Amaci, egitim ve ögretim yoluyla insanin degerini ve kalitesini yükseltip daha sonra 'Âdil bir toplum' ve 'Insanlar için çikartilmis en iyi/en medeni bir toplum' seklinde nitelendirilip örnek gösterilecek olan yeryüzünün, gerçekten bagimsiz ve en medenî toplumunu vücuda getirmektir. Abdullah Ibn Mes'ud, Übey b. Ka'b ve Abdullah b. Ömer gibi birden fazla sahabe demistir ki: 'Biz Kur'an'i onar ayet okurduk; her on ayeti iyice okumadan ve özümseyip yasamadan yeni bir on ayet almazdik.' Onlarin bu sözleri de Kur'an-i Kerim'i, tilâvetin hakkini vererek, indirilis amacina ve yöntemine uygun olarak okuduklarini ve özümseyerek yasadiklarini ifade etmektedir. Biz de surelerin siralanisinda, sahabenin, - tesbihte hata olmasin - ilk mektepten baslayip üniversiteden mezun oluncaya kadar kademe kademe devam eden egitim ve ögretim sürecini göz önünde bulunduran ve onlarin mümin kisiliklerini ve adalet vasfiyla birlikte en medenî niteliklerini derece derece insa edip insanlik kalitelerini yücelten indirilis yöntemini esas aldik ve sureleri nüzul sirasina göre tefsir etmeye çalistik. Sunu de belirtmeliyiz ki surelerin siralanisi, Hz. Osman'in kendisine nispet edilen mushafa göredir. Fakat Hz. Osman'in mushafindaki 114 surenin siralanisinda, hissedilen lüzum üzerine az da olsa degisiklik yapilmis ve bazi sureler öne ya da geriye alinmistir. Meselâ; Fatiha suresi, besinci sirada indirilmis olmasina ragmen hem toptan indirilen ilk sure olmasi hem de adindan dolayi basa alinmistir. Önce Mekke'de indirilen 91 Mekkî Sure, sonra da Medine'de indirilen 23 Medenî Sure nüzul tarihi esasina göre dizilmistir. Bu siralama kesin olmayip, diger nüshalar gibi, büyük oranda tahminîdir.
3- Her surenin meal ve tefsirinden önce, o sureyi okuyucuya tanitmak ve dikkatlerini surenin tarihî baglam ve anlami üzerine teksif etmek maksadiyla surenin tarihî/kültürel arka plânini, varsa sayet, özel nüzul sebebini de kapsayacak sekilde muhtevasiyla ilgili - bir ya da iki; bir-kaç surede ise, üç ve dört sayfa hâlinde - özet bilgi verilmistir.
4- Her ayet/pasaj indirildigi zaman, zemin ve sartlar çerçevesinde anlasilmaya çalisilmis; Mekke'de indirilen pasajlara Mekke'deki, Medine'de indirilenlere de Medine'deki tarihî baglam göz önünde bulundurularak mana verilmistir. Zira inzal edilen her ayet/pasaj, evrensel niteligiyle birlikte indirildigi zaman, mekân ve sartlarin arz ettigi ihtiyaca verilmis ilâhî bir cevaptir.
5- Tarihsel vasfina ragmen, Kur'an insana ve onun temel ihtiyaçlarina hitap eden, akli ve tefekkürü tesvik eden, güzel ahlâki ve geliserek degismeyi amaç edinen; 'bilimsel,' evrensel, daima çagdas ve güncel vasiflari ile birlikte, hep hitap eden ve edilen iliskisi içerisinde okunmus, imkân ölçüsünce Kelamullah'in elestirici, etkileyici, yönlendirici, gelistirici ve degistirici öznelligi korunarak yansitilmaya çalisilmistir. Okuyucu ile 'Kelamullah' arasinda sürekli, bütüncül ve saglikli bir iletisimin korunmasina dikkat edilmistir.
6- Kur'an, Arapça'dan baska bir dile nakledilirken mutlaka ayetlerinin tahlil ve tafsil edilip açiklanma durumu nedeniyle, tefsir ve tevile ihtiyaç duyulan yerlerde ayetin söyledigi ya da söylemek istedigi manaya uygun açiklamalar yapilmistir. Fakat gereksiz uzatmalar, polemiklere sebep olacak lüzumsuz tartismalar, mesnetsiz görüsler ve sihhati belirsiz rivayetlerden büyük ölçüde sarf-i nazar edilerek maksadi asan uzun bir tefsir hatasina düsülmemeye gayret gösterilmistir. Ayetlerin dil bilim ve metin yönünden tahlili/irabi mutlaka ve azami ölçüde kusursuz ve tam olarak yapilmaya çalisilmis; fakat bu kisim, tefsire sadece mana olarak aksettirilmistir.
7- Her ayete, numaralarina göre müstakil birer ayet olarak degil, belli bir manayi, belli bir maksadi ya da hükmü ifade eden ayetten/ayetlerden olusturulmus tematik paragraflar hâlinde ve Resulüllah'a (s.a.v.) bir vahiy hâlinde/celsede indirilen pasaj bütünlügü göz önünde bulundurularak mana verilmistir. Özellikle bu iki yöntem sebebiyle pek çok müfessirin düstügü anlama hatasina düsmekten korunulmustur.
8- Her kelimenin, ancak baglaminda anlam kazandigi; ayetlerinse ya kendi bütünlükleri ya siyak ve sibak bütünlükleri ya pasaj bütünlükleri ya da tarihî arka plân ve Sünnet de dahil, Kur'an bütünlügü içerisinde murat edilen manayi ifade ettikleri bilinmektedir. O nedenle ayetler, - tarihî baglamlari da dahil zarf-mazruf iliskisi içerisinde - önce ayet bütünlügü, degilse siyak sibak bütünlügü, degilse pasaj bütünlügü, bu da olmazsa Kur'an bütünlügü ve dinî telâkki/sünnet de göz önünde bulundurularak anlasilmaya çalisilmistir. Zira pek çok ayetin, siyak ve sibakiyla birlikte tamami görülmeden; hatta pasaj bütünlügü, gerekirse tarihî arka plâni ve sünnet de dahil Kur'an bütünlügü göz önüne alinmadan maksadina uygun olarak anlasildigi söylenemez. Yani bir ayetin, müstakil olarak veya bölünerek yahut da içinden bir kismi göz ardi edilerek ya da metin disi baglami dikkate alinmaksizin parçaci/atomize bir yaklasimla okunmasi hâlinde, maksadi asan, hatta Islâm'in ilkelerine aykiri manalarin ortaya çikma olasiligi büyüktür! Maksut mananin anlasilmasini kolaylastirici bu okuyus yöntemimiz (tematik paragraflar ve pasaj bütünlügü) ile her kelime kendi baglaminda, her ayet siyak-sibak bütünlügü içerisinde olusturdugu metin ve mana baglaminda degerlendirilmis; ayet yada ayetlerdeki mana bilgiye uygulanabilir bir bilgiye dönüstürülmüstür. Böylece ayetin lafzindaki kelime ya da cümleciklere, - daha önceki meal ve tefsirlerde sikça rastlanan – metin içi ve metin disi baglamlarindan kopuk ve maksadini asan mana verme hatasindan büyük ölçüde sakinildigi gibi ayette söylenen yada söylenmek isteden anlam/bilgi apaçik ortaya çikarilmistir... Ayrica yapilan parantez arasi ya da egik çizgi (/) ilaveleriyle kast edilen mana daha net anlasilir hâle getirilmeye çalisilmistir.
9- Ayetin literal anlamindan ziyade, büyük ölçüde lafzindaki manasinin, ifade tarziyla, vurgusuyla, ses ve söz uyumuyla birlikte tam ve isabetli bir biçimde Türkçeye yansitilmasina ve açik seçikligine özen gösterilmistir. Ayetlerden çikarimlar yapmak ya da ikincil, üçüncül ve daha ziyade manalar ve hükümler tespit etme isi, genelde okuyucuya birakilmistir.
10- Kur'an'in tematik paragraflar ve pasaj bütünlügü yöntemiyle okunmasi, Mekkî surelerde 'Medenî,' Medenî surelerde 'Mekkî' ayetlerin yer aldigi görüsünün isabetli olmadigi; harf ve kiraat farkliliklarinin manayi etkilemedigi, 'Nesh'e delil gösterilen ayetlerdeki ayet ve nesh, insa, imha, tebdil gibi kavramlarin Kur'an'daki ahkâm ayetlerini kapsamadigi, dolayisiyla Kelâmullah'ta metni veya hükmü mensuh/kaldirilmis ayetin yer almadigi; özellikle de Bakara suresinin 238., Âl-i Imran suresinin 130., Kiyame suresinin 16-19. ayetleri gibi, bulunduklari yerlerde anlamsiz(!) oldugu iddia edilen ayetlerin yerlerinde ne kadar anlamli olduklari ve bir kisim ayetlerde geçen mütesâbihlerin ayette kast edilen manalarin anlasilmalarina mani degil, aksine daha açik ve net olarak kavranmalarina sebep oldugu gibi pek çok gerçege de isik tutulmustur. Bu gerçekler yeri geldikçe delilleriyle birlikte açiklanmistir.
11- Izaha ihtiyaç duyulan ayetler ve kavramlar hakkinda, Kur'an'daki konu bütünlükleri de göz önünde bulundurularak gerekli ve metne uygun açiklamalar, 'Tefsir' basligi altinda, izahi gereken kelime ve kavramin sonunda daire içinde verilen numaralarla mealden hemen sonra izah edilmistir. Bazen de açiklamalar 'Bkz.' seklindeki atiflar ile dipnota havale edilmistir. Ilmî, dinî, hukukî, siyasî, sosyal, ahlakî, ve âdab vb. ile ilgili konulara dil, Kur'an, Hadis, Sahabe ve tahkik ehli müfessirler ve ilim adamlarinin görüsleriyle açiklamalar getirilmistir. Açiklamalar, çogunlukla konunun ilk geçtigi veya agirlikli olarak anlatildigi surede yapilmistir. Böylece hem itikat, ibadet ahlâk, hukuk ve sosyal iliskileri kapsayan konulariyla 'Ilmihâl' bilgileri hem 'usul' ile birlikte 'Kur'an Ilimleri' bilgisi hem de 'Kavram' bilgileri verilmistir.
12- Ayetler, tekrar tekrar okunarak, dil imkânlari ölçüsünce, metne en uygun Türkçe karsilik bulunup verilmeye çalisilmistir. Ayetlerdeki edebî ve mecazî/sanatsal ifadeler; cümle ve cümlecikler arasi teknik iliskiler tespit edilerek gözlemlenebilen incelikler ve vurgular meal kisminda yansitilmaya çalisilmistir. Araplarin söyleyis biçimi/mentalite ile Türklerin söyleyisindeki farkliliklar da göz önünde bulundurularak cümledeki vurgunun yerinde gösterilmesi gayretiyle ögelerin dizilislerinde zorunlu degisikliklere gidildigi olmustur.
13- Ayetin lafzindaki mananin, tarihî baglami da dahil zarf-mazruf iliskisi içerisinde ve ayet bütünlükleri de göz önünde bulundurularak anlasilmaya çalisilmasi gerektigini yukarida zikretmistik. Ayetlerin ancak bu yöntemle anlasilabilecek manalari, bazi tefsir ve meallerde görüldügü üzere, isnat zincirleri tahkik edilerek sihhatleri tespit edilmemis, metinleri Kur'an'a arz edilip tenkide tabi tutulmamis 'Esbab-i Nüzul'lere ya da rivayetlere feda edilmemistir. Metin içi baglam ve/veya tarihî/kültürel baglam göz önünde bulunduruldugu takdirde o lafizdan elde edilemeyecek, diger bir ifade ile o zarftan çikmayacak ya da o zarfa konulamayacak bir mana verilmemeye azamî derecede özen gösterilmistir. Bu hususta çok önemli örnekler/hatalar olmalari bakimindan Bakara, 2/284., Nisa, 4/15, 16., Maide, 5/93 ve Nur, 24/3. ayetleri hakkinda nakledilen rivayetler ile Sûrâ suresinin 23. ve Zilzal suresinin 7-8. ayetlerine verilen manalar diger meal ve tefsirlerle kiyaslanarak gözden geçirilebilir.
14- Bir kisim ayetler Esbab-i Nüzul; Resulüllah'in kavlî, fiilî ve takrirî sünnetleri; sahabe, tabiîn, tahkik ehli müfessirler ve ilim adamlarinin görüsleriyle açiklanmistir. Ancak daha ziyade Kur'an'in Kur'an'la ve tespit edilebildigi ölçüde Hadis ile açiklanmasina gayret gösterilmistir. Bir ayetin ya da pasajin söyledigi ya da söylemek istedigi mana baska ayet ya da ayetlerle açikliga kavusturulabilmisse, artik bu mana, Resulüllah'in fem-i muhsininden/agzindan çikip çikmadigi kesin olarak bilinmeyen, aslinin olup olmadigi arastirilmamis olan bir sahabe sözü ya da kisisel görüs sebebiyle terk edilmemistir.
15- Allah kelâmi olan Kur'an'in tamami hikmettir. Resûlüllah'in, Kur'an'a ittibaen hayata geçirdigi itikadî, ahlâkî, hukukî, ferdî, sosyal, siyasî ve edebî uygulamalarinin hepsi Kur'an'in te'vilidir. Hz. Peygamber'in kavlî, fiilî ve takrirî sünnetleri ise, vahyin kontrolü altinda gerçeklesmis, - 'Abese ve tevellâ...' ve 'Afâ Allahu anke lime ezinte lehüm?' gibi, hikmete uygun düsmedigi için vahiy yoluyla uyarilmis olan yaklasik 5-10 davranis hariç - tamami vahyin takrirî onayindan geçmis salt hikmettir. O nedenle 'sünnet,' lafiz, mana ve beyan olarak inzal edilen Kur'an'in, diger bir ifade ile Islâm'in - insana bakan yönüyle - hayata intikal ettirilmis pratiginden baska bir sey degildir. Dolayisiyla sünneti Kur'an'dan ayri düsünmek, diger bir deyisle, sünneti dislamak, en iyimser ifadesiyle, Kur'an'i ve Allah'in elçisini yeterince tanimamak demek olur. Zira Cenab-i Allah buyurmustur ki: 'Allah'in elçisine itaat eden, kesinlikle Allah'a itaat etmis olur!' , 'De ki: Eger siz Allah'i seviyorsaniz bana uyun ki Allah da sizi sevsin, günahlarinizi bagislasin.' ayetlerinin mefhum-u muhalifince, 'Sünnet'i dislayan kimse, Kur'an'i da dislamis sayilir. Fakat dindeki bu gerçege ve Buharî, Müslim, Ebu Davud, Ibn Mace, Tirmizî, Neseî... gibi hadisleri derleyip hadis mecmualarini vücuda getiren alimlerin sahihini sahih olmayanindan ayirma hususunda gösterdikleri azami titizlige ragmen, 'Hadis' diye nakledilen rivayetlerin bir kisminda, herhangi bir biçimde sihhat sorununun oldugu da ehlince bilinmektedir! Bu durum, elbette hadislere süpheyle bakmayi ve reddetmeyi gerektirmez; ancak tefsirimizde, Nisa suresinin on bes ve on altinci, Nur suresinin de ikinci ve üçüncü ayetlerinde oldugu gibi, ayetin lafzina, metin içi ve metin disi baglamlarina ve Kur'an bütünlügüne ters düsen rivayetler ayetin lafzindaki manaya tercih edilmemistir. Çünkü Yahya b. Ebî Kesir'in: 'Sünnet Kur'an'a kadîdir; Kitap ise, sünnete kâdî degildir.' sözü, ancak Resûlüllah hayatta iken ve 'Büyük fitne' adi verilen Hz. Osman'in sahâdetinden sonra ortaya çikan olaylardan/savaslardan önce anlamlidir; fakat hatasini savunma, taassupla mezhebinin görüsünü destekleme ya da tergib ve terhib gibi iyi niyetli amaçlarla da olsa hadis uydurma gelenegi basladiktan sonra, artik bu söze ayetleri tefsir baglaminda oldukça temkinli yaklasilmalidir. Iste bu düsünce ile bir kisim ayetlerin tefsirinde 'Hadis' ya da 'Sahabe Sözü' olarak gelen rivayet ve görüslere son derece dikkat edilmelidir.
16- Sahabe devrinden itibaren Kur'an ve sünnete dayali olarak yapilan tefsirler ise, Kelâmullah ve Sünnet-i Resûlillah seklinde Kur'an ve sahih sünneti, bir merdivenin degismeyen iki ayagi gibi esas alip ikisine de dayanarak onlarin arasinda üst üste yükselen basamaklara benzetilebilirler. Her alttaki basamak bir üstteki için, 'Arabiyyün mübîn' olan Kur'an'in aslî dilini ve özgün manasini koruyan saglam bir zemin olustururken ayni zamanda da çaginin ilim, kültür ve anlayis düzeyini de bize yansitmaktadirlar. Içinde yasadigimiz su çagda yapilan tefsirlerin müfessirleri bu merdivenin on dördüncü basamagina ayaklarini koymus ve kendi çagdas ilmi, kültürel gelisim ve anlayis düzeyleriyle Kur'an'i okuma ve asrin idrakine yansitilan on besinci basamagi insa çabasi içerisindedirler. Hiçbir müfessir, tefsir geleneginden ve asrinin ilim, kültür ve anlayisindan bagimsiz olarak tefsirde bir üst basamaga bir bilgi koyamaz. 'Ibnüzzeman', Türkçe ifadesiyle 'Asrinin çocugu' olan hiçbir tahkik ehli müfessir, yasadigi çagdan soyutlanmis, bos bir zihin ile Kur'an'a yaklasamaz. Her müfessir, mutlaka bir eli Kelâmullah'ta, öbürü Sünnet-i Resûlüllah'ta, ayaklari öncekilerin yükselttigi en üst basamakta bulunup gözleri de ileriye bakarak yasadigi çagi temsil edecek olan gelecek basamagi insa ederek tefsire katkida bulunmaktadir. Dogal olarak hiçbir tefsir ve hiçbir asrin tefsir birikimi, asla Kur'an'in en son söylenmis sözü olamaz. Her çagin idraki, ancak çaginin ilim ve kültür düzeyiyle baglantilidir; çagi asan parlak görüsler olacaktir, ancak her çagin isabetli anlayis ve görüslerinden bir kismi, gelismekte olan ilmî düzeye paralel olarak gelecek çaglarda gelisen daha isabetli görüsleri yaninda sönük kalabilecegi ihtimali de göz ardi edilemez. Kaldi ki Kur'an'dan elde edilecek manalar tefsirlerle tüketilemez. Zira: 'Yeryüzündeki tüm agaçlar kalem, denizler de mürekkep olsa ve bunlara yedi deniz daha eklense, yine de Allah'in sözleri yazilmakla tüketilemez.' (Lokman, 31/27) Bu tefsirde de Allah'in kelâmi olan Kur'an, iste bu anlayisla ve Allah'in inayeti ile tefsir edilmeye çalisilmistir.
17- Modernitenin getirdigi esintilerle Kur'an'da bazi ayetlerin/konularin sorgulanarak tartisildigi ve tefsir bilincine/nosyonuna sahip ya da degil, ilgili veya ilgisiz bir kisim insanlar tarafindan modernizmin etkisi ile bu ayetlere maksadini asacak tarzda yorumlar getirildigi bilinmektedir. Bu tefsirde de bu ayetlere/konulara yer verilmis; hâlen tartisilmakta oldugu için diger ayetlere nazaran belki daha fazla üzerinde durulmustur; ancak hiçbir ayete, bati uygarliginin üretmis oldugu anlayisa ve ülkemizdeki savunucularinin görüslerine uygun düssün veya Kur'an'dan ona bir mesruiyet zemini kazandirilsin ya da Kur'an – hâs⠖ yüceltilsin diye maksadi asan bir mana verme çabasi içerisine girilmemistir.
18- Daha önceki meshur/yaygin meâl ve tefsirlerde tespit edilen bir kisim bariz yaklasim ve metod hatalari, metne aykiri ya da maksadini asan anlayislar ve uygulamaya yönelik açiklamalar vs. polemige imkân verebilir endisesiyle örnek gösterilerek elestiri konusu yapilmamistir. Ancak ayetin lafzina en uygun mana verilmis, verilen mana aklî ya da naklî saglam delillerle temellendirilmistir. Sözgelimi; son devir âlimlerindeki nesh ve muhkem-mütesabih anlayisi, kurbanin vücubiyeti, seferilik ve seferde namaz, zina suçunun cezasi, zerre agirliginca hayir isleyenin de ser isleyenin de (ahirette karsiligini) görecegi ile ilgili ayetler bu açidan incelenebilir.
19- Arapça bilen okuyucularin, ayetlere verilen manalari tekrar düsünmelerini kolaylastirmak amaciyla her cildin sonunda, o ciltteki anahtar kelimelerin sözlük anlamlari, Arapça yazilis ve Türkçe okunuslari ile birlikte verilmistir. Ayni kelimeler, farkli baglamlarda farkli anlamlarda kullanildiklari gerçeginden hareketle sözlük kismindaki tekrarlar lüzumsuz addedilmemelidir.
20- Imkân ölçüsünce sade ve akici bir dil, her düzeyden insanin anlayacagi ifade biçimi ve anlamayi kolaylastirici bir üslup ile Kur'an Türk okuyucusunun özellikle genç neslin anlayisina yaklastirilmaya çalisilmistir. O nedenle yazimda 'Türk Dil Kurumu Sözlügü' ve 'Imla Kilavuzu'nun en son baskilari esas alinmistir. Dilimizde kullanila kullanila lisanimizin öz mali olmus kalem, kitap, namaz, ezan, ibadet, iman, küfür gibi pek çok Arapça ve Farsça kökenli kelimeler disinda azami derecede Türkçe kelimeler kullanilmaya çalisilmistir. Bazen gök, bazen sema; bazen yerküre, bazen arz gibi kelimeler kullanilmissa, her ikisinin de dilimizde yaygin olarak kullanilmasindandir. Hamd, Rabb, âlem, iman, küfür, cennet, cehennem gibi Türkçemizde karsiligi bir kelimeyle degil, ancak birden fazla cümle ve cümleciklerle tarif edilebilecek kavramlar oldugu gibi kullanilmis, ama genelde ilk geçtigi yerde gerektigi ölçüde açiklamalari yapilmistir. Yerine göre 'Sirat-i Müstakim,' yerine göre de 'Dogru yol' tabirlerinin kullanmasindan da çekinilmemistir. Maksat, hem dilimizin geçmisten gelen zenginligini korumak hem de – tam olarak karsilamasa bile - yaygin Türkçe kelimeleri ihmal etmemektir. Bu arada Türkçede kelime üretme kurallarina uygun olarak – Türk Dil Kurumu Sözlügünde bulunmayan - üç kelime üretilip lisanimiza kazandirilmistir. Bunlar; 'Yerimsemek', 'Cennetliler' ve 'Cehennemliler' tabirleridir.
21- Cümle kuruluslarinda metnin anlasilmasinda Arapçasina; dilimize aktarilmasinda ise Türkçe ifade biçimine önem verilmistir. Özellikle cümlede söylenmek istenen mana ve vurgu esas alinmis ve çeviri asil metindeki nahiv kuralina göre degil kendi lisanimizdaki söz dizimi ve söyleyis biçimine göre yapilmistir. Noktalama isaretlerine azami derecede dikkat edilmistir. Ünlem ve üç nokta isaretlerinin çok sik kullanilmis olmalari, Kur'an'in yazili bir kitap degil sözlü bir hitap seklinde indirilmesinden ve farkli durumlara göre oldukça canli hitap tarzlarini içermesinden kaynaklanmaktadir.
22- Allah Teala Kur'an'da, 'Ve nusarrif'ul-âyât' tabiriyle muhataplarinin anlamalarini kolaylastirmak için Arap dilinin özel ve evrensel tüm imkânlarini kullanmis ve çesitli bakis açilarina göre ayetlerini farkli perspektiflerden açiklamis ve anlasilir kilmistir. Kelimeleri, yerine göre lafzî hakikî manada, icap ettigi yerde mecazî manalarda kullanmistir. Sözgelimi; bir manayi bazen tesbihler, temsiller, darb-i meseller, telmihler, kinayeler, istiareler ve kissalarla canli ve etkili bir biçimde anlatirken, bazen de sembolik bir dil kullanarak, hatta farazî/varsayima dayali ifadelere yer vererek soyut manayi somut ve tecrübe edilebilir bir yolla idraklere arz etmistir. Bu tefsirde de dilimizin özel ve evrensel imkânlarindan azami derecede yararlanilarak ayetlerdeki mana ve maksat, idraklere arz edilen perspektiflere ve ifade biçimlerine göre açiklanmaya çalisilmistir. Eger bir ayetin anlasilmasinda katkisi olacaksa, zaman zaman kendi deyimlerimizi, özdeyislerimizi, atasözlerimizi, darb-i mesellerimizi, siirlerimizi kullanmaktan çekinilmemistir. Sözgelimi, yeri gelmis 'Kiliçtan keskin dillerini kinlarindan çekerler!'; yeri de gelmis savasa gitmeyip oturanlar için 'kadinlar gibi evlerinde otursunlar!' özdeyislerimizi kullanmisizdir. Hatta Kur'an'in kullandigi deyim ya da özdeyis, eger bizim lisanimizda farkli bir ifade ile söylenmisse, aslina isaret etmek sartiyla, kendi deyimimiz ya da özdeyisimiz tercih edilmistir. Mesela yapilan uyarilara aldiris etmeyenler hakkinda ayette: 'Allah'in Kitabini sirtlarinin ötesine/gerisine attilar.' deyimi Türkçemizdeki 'Allah'in ayetlerine kulak asmadilar' veya 'Allah'in ayetlerini kulak ardina attilar.' seklinde karsilanmistir. Müslümanlarin Uhud savasinda maglubiyetlerinin tahlili yapilirken Allah Teala söyle diyordu: 'O vakit siz, Peygamber de öbürleri arasinda sizi çagirdigi hâlde hiç kimseye dönüp bakmadan daga yukari kaçiyordunuz! Ne kaybettiklerinize aciyasiniz ne de basiniza gelenlere üzülesiniz diye Allah size keder üstüne keder vermisti. Allah tüm yaptiklarinizdan haberdardir.' Bu ayetteki 'Keder üstüne keder'in verilmesi, lisanimizdaki 'Aci aciyi, su da sanciyi keser.' deyimi ve 'Allah beterinden sakinsin' özdeyisi ile açiklanmaya çalisilmistir.
23- Baslangiçtan bugüne dek yazilmis bir çok tefsirden ve sayili bir-kaç mealden yararlanilmistir. (Allah, yararlandigim tüm ilim adamlarindan razi olsun!) Fakat, onlardaki bilgiler, asla oldugu gibi nakledilmemistir. Ayete verilen mana mutlaka, siyak ve sibak bütünlügü, ihtiyaç duyuldugunda Kur'an bütünlügü ve tarihî arka plân da göz önünde bulundurularak yeniden gözden geçirilmis, sistematik tenkide tabi tutulmus ve bir kismi çagdas bilim perspektifinden degerlendirilmistir. Kelimenin lügat anlamina ve çagdas bilimin ispat edilmis ve realiteye uygun verilerine ters düsen bilgilere yer vermemeye özen gösterilmistir. Sözgelimi; 'Alâk' kelimesi, önceki tefsirlerde oldugu gibi 'Kan pihtisi' olarak degil dipnotta kavramin içerigi/mahiyeti açiklanmak sartiyla, 'Rahme tutunan' olarak tefsir edilmistir. Ayni konuda 'Nutfe' karsiliginda sperm; 'Nutfetün emsac' karsiliginda zigot gibi kavramlar dil ve bilimsel realite yönünden bilinerek ve temellendirilerek kullanilmislardir.
(Tanıtım bülteninden)

Kullanıcı yorumları

  • Bu kitap için henüz yorum yapılmamıştır.
Yorum yapın
Arkadaşınıza tavsiye edin
Hata bildirim

Bu sayfayla ilgili bize iletmek istediğiniz görüşlerinizi aşağıdaki formdan gönderebilirsiniz.

Kitap bilgilerinde hata var
Sayfada teknik hata var
Kitap fiyatı çok yüksek
Kitap resimi hatalı
Diğer *